Door: REEF geeft raad / 15 maart 2012

Hoe ver reikt de wettelijke zorgverplichting van gemeenten indien men de afhandeling van onbeheerde zaken onderbrengt bij een externe (privaatrechtelijke) stichting?

In artikel 5:5 Burgerlijk Wetboek is geregeld hoe er omgegaan dient te worden met de situatie dat iemand een onbeheerde zaak onder zich neemt. Na het vinden van een onbeheerde zaak moet met bekwame spoed aangifte worden gedaan, tenzij men onverwijld mededeling doet aan de eigenaar van de onbeheerde zaak. De aangifte van de onbeheerde zaak kan volgens bovenstaand artikel bij iedere gemeente bij de daartoe aangewezen ambtenaar. In artikel 5:8 BW worden vervolgens een aantal criteria genoemd hoe een gemeente moet omgaan met het in bewaring nemen van onbeheerde zaken en op welke gronden de burgemeester bevoegd is om onbeheerde zaken te verkopen of in uiterst geval te vernietigen.

Uit de strekking van de artikelen 5:5 t/m 5:12 BW valt op te maken dat de wetgever bewust de gemeente de zorgplicht voor afhandeling van onbeheerde zaken heeft toegewezen (niet alle onbeheerde zaken mogen overigens in bewaring worden gegeven bij de gemeente, zaken zoals paspoorten en rijbewijzen mogen enkel worden afgegeven bij de politie, of, indien het gaat om de uitrusting en wapening van militairen bij een door de Minister van Defensie aangewezen militaire instelling).

Voor het uitvoeren van overheidstaken kan de gemeente onbezoldigde ambtenaren aanwijzen die dezelfde bevoegdheden hebben als gewone ambtenaren maar die niet in dienst treden van de gemeente zelf. Dit kan in het geval van uitbesteding van het geheel van afhandeling van onbeheerde zaken aan een externe stichting.

In artikel 5:5 t/m 5:11 BW zijn een aantal criteria genoemd waaraan de gemeente moet voldoen. Als de gemeente de afhandeling van onbeheerde zaken wenst uit te besteden aan een externe stichting is het geheel van criteria genoemd in bovenstaande artikelen van toepassing. De werkzaamheden van deze stichting moeten dan ook gezien worden als een onderdeel van de ambtelijke organisatie. Een gemeente doet er dan ook goed aan om een bepaald niveau van toezicht te hanteren indien met dergelijke werkzaamheden uitbesteed aan een externe organisatie. De wettelijke zorgplicht blijft immers bij de gemeente.