Door: REEF geeft raad / 01 februari 2012

Recent heeft burgemeester Peter Rehwinkel van Groningen aangekondigd dat de gemeente Groningen voornemens heeft om panden die gebruikt worden voor de handel en gebruik in qat te sluiten. Hij loopt daarmee vooruit op de aankondiging van de Minister van Veiligheid en Justitie om qat te verbieden. Volgens de burgemeester biedt de Algemene Plaatselijke Verordening daarvoor aanknopingspunten. Het is wel van belang of het te sluiten pand een woning betreft of dat het gaat over een voor het publiek toegankelijk pand.

Het sluiten van een woning op basis van de APV is niet toegestaan (AB Rechtspraak Bestuursrecht 1996, 204 met noot van L.J.J. Rogier JU 950311). De gemeente kan een woning wel sluiten op basis van artikel 174a van de Gemeentewet echter daar zijn wel strenge eisen aan verbonden. De handel of het gebruik van qat moet dan in combinatie zijn met een ernstige verstoring van de openbare orde.

Zolang de regering qat niet op de lijst van verboden middelen heeft geplaatst bestaat er geen bevoegdheid om op grond van artikel 13b Opiumwet woningen en lokalen te sluiten. Mochten de panden voor het publiek wel toegankelijk zijn dan biedt wellicht artikel 174 Gemeentewet uitkomst maar ook daar geldt dat dit dient te gebeuren met het oog op de bescherming van de veiligheid en gezondheid. Ook is het aannemelijk dat de panden – na aankondinging door de burgemeester – niet meer voor het publiek toegankelijk zijn.

Wat kan er tot die tijd worden gedaan? Een gemeente kan eventueel met het oog op het aanpakken van overlast op straat besluiten om een genotsmiddelenverbod op te nemen in de APV. De gemeente Tilburg heeft dit reeds gedaan. Hierdoor is het verboden om qat op straat te gebruiken en verkrijgt de gemeente een instrument om de overlast ook daadwerkelijk aan te pakken.